چهل حدیث « غدیر »

مقدمه

«اَلْيَومَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَ اَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتى وَ رَضيتُ لَكُمُ الاِْسْـلامَ دينا.»

امروز (روز غديرخم) دين شما را به حدكمال رساندم و نعمتم را بر شما تمام كردم و اسلام را بعنوان دين براى شما پسنديدم.

سال دهم هجرت كه مسلمانان همراه پيامبر اكرم صلي الله عليه و آلهمراسم حج را به پايان رساندند و آن سال، بعدا «حجه الوداع» نام گرفت، پيامبر اكرم صلي الله عليه و آلهعازم مدينه گرديد.
فرمان حركت صادر شد. هنگامى كه كاروان به سرزمين «رابغ» در سه ميلى جُحفه كه ميقات حجّاج است، رسيد امين وحى در مكانى به نام «غديرخم» فرود آمد. آيه:«يا اَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّـغ ما اُنْـزِلَ اِلَيْـكَ مِنْ رَبِّكَ وَ اِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّـغْتَ رِسالَتَهُ وَاللّه ُ يَعْصِمُكَ مِنَ النّاسِ». نازل شد كه اى پيامبر، آنچه از طرف خدا فرستاده شده، به مردم ابلاغ كن. اگر اين كار را نكنى، رسالت خود را تكميل نكرده اى و خداوند تو را از گزند مردم حفظ خواهد كرد.

دستور توقف در آن مكان صادر شد. همه مردم ايستادند. وقت ظهر هوا، بشدت گرم بود. پيامبر اكرم صلي الله عليه و آلهنماز ظهر را با جماعت خواند سپس در حالى كه مردم دور او را گرفته بودند، بر روى نقطه بلندى كه از جهاز شتران برپا شد، قرار گرفت و با صداى رسا خطبه خواند و سپس فرمود:
«مردم نزديك است من دعوت حق را لبيك گويم و از ميان شما بروم من مسؤولم و شما هم مسؤوليد».
سپس مطالبى گرانبها بيان كرد و فرمود:
«من دو چيز نفيس در ميان شما به امانت گذاردم، يكى كتاب خدا و ديگرى عترت و اهل بيت من، اين دو هرگز از هم جدا نشوند. مردم بر قرآن و عترت من پيشى نگيريد و در عمل به آنها كوتاهى نورزيد كه هلاك مى شويد».
در اين هنگام دست على عليه السلام را گرفت و او را بلند كرد و به همه مردم معرفى نمود، سپس فرمود:
«سزاوارتر بر مؤمنان از خود آنان كيست؟ همگى گفتند: خدا و پيامبر او داناترند».
پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمود:
«خدا، مولاى من و من، مولاى مؤمنانم و من بر آنها از خودشان اولى و سزاوارترم».
بعد فرمود:
«مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلِىٌّ مَوْلاهُ اَللَّهُمَّ والِ مَنْ والاهُ وَ عادِ مَنْ عاداهُ و... »
«اى مردم هركس من مولاى اويم، على مولاى اوست، خداوندا كسانى را كه على را دوست دارند، دوست بدار و كسانى كه او را دشمن دارند، دشمن دار و...»
سپس فرشته وحى نازل شد و آيه «اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ...» را نازل فرمود و آن روز در تاريخ اسلام جاودانه و حماسه ساز شد.
آرى غدير، روز حماسه جاويد، روز ولايت، روز امامت، روز وصايت، روز اخوّت، روز رشادت و شجاعت و شهامت و حفاظت و رضايت و صراحت شناخته شد. روز نعمت، روز شكرگزارى، روز پيام رسانى، روز تبريك و تهنيت، روز سرور و شادى و هديه فرستادن، روز عهد و پيمان و تجديد ميثاق، روز تكميل دين و بيان حق، روز راندن شيطان، روز معرفى راه و رهبر، روز آزمون، روز يأس دشمن و اميدوارى دوست و خلاصه روز اسلام و قرآن و عترت، روزى كه پيروان واقعى مكتب حيات بخش اسلام آن را گرامى مى دارند و به همديگر تبريك مى گويند.
از احاديث بر مى آيد كه ائمه عليهم السلام آن روز را جشن مى گرفتند و در آن روز مراسم ويژه اى داشتند، شبيه مراسمى كه ما ايرانيان امروز در عيد نوروز داريم.
از فياض بن محمد طوسى نقل شده: روز غدير به حضور امام هشتم عليه السلام رسيد. ديد گروهى از افراد ويژه در خدمت حضرت هستند كه امام آنان را براى افطار در خانه اش نگهداشت و به منزل آنان غذا و لباس و كفش و انگشتر و هداياى ديگر فرستاد و آن روز وضع او و اطرافيان او كاملاً عوض شده بود و فضائل آن روز را براى آنان يادآورى مى كرد.

در حديث ديگرى است: روزى از روزهاى خلافت على عليه السلامجمعه و عيد غدير به يك روز افتاد. امام عليه السلامخطبه مفصلى خواند و فرمود:
«اين مجمع اكنون به پايان مى رسد و شما همگى به خانه هايتان بر مى گرديد، برويد ـ خداى بر شما رحمت فرستد ـ و بر خانواده خود فراخ گيريد و به برادران خود نيكى كنيد.
خداوند را بر اين نعمت كه شما را بخشيده است، سپاس گزاريد. متحد شويد تا خدا كمكتان كند. نيكويى كنيد تا خدا دوستيتان را پايدار كند. از نعمتهاى خداداد، يكديگر را هديه فرستيد.
خداوند در اين روز چندين برابر ديگر عيدها پاداش دهد.
اين گونه پاداش جز در اين روز (غدير) ديگر نخواهيد يافت. نيكويى كردن در اين روز مال را بسيار كند و عمر را زياد.
مهربانى كردن باعث رحمت خدا شود و مهربانى او. در اين روز به برادران و خاندان از مال خدا داده ببخشيد، هر اندازه كه بتوانيد. همواره چهره خندان داريد. چون به يكديگر رسيديد، شادمانى كنيد، و خدا را بر نعمتهايش سپاس گوئيد. برويد و به آنان كه اميدشان به شماست، نيكى بسيار كنيد در خورد و خوراك، خود و زيردستانتان يكسان باشيد. اين يكسانى و مساوات را تا جايى كه توانايى داريد عملى سازيد، كه پاداش يك درهم در اين روز، صد هزار درهم است و بركت به دست خداست.
روزه اين روز را نيز خداوند مستحب قرار داده است و در برابر آن پاداشى بس بزرگ نهاده. اگر كسى در اين روز، نياز برادران خود را برآورد ـ پيش از تمنّا و درخواست ـ و با ميل و رغبت خوبى كند، پاداش او چنان باشد كه اين روز را روزه داشته است و شب آن را با عبادت به بامداد رسانيده.
و هركس در اين روز به روزه دارى افطارى دهد، چنان است كه گويى دسته دسته مردم را افطارى داده است...همين كه به يكديگر رسيديد همراه سلام، مصافحه كنيد و نعمتى را كه در اين روز نصيبتان شده است به يكديگر تبريك گوييد. بايد اين سخنان را آن كه بود و شنيد به آن كه نبود و نشنيد، برساند. بايد توانگران به سراغ مستمندان روند و قدرتمندان به دنبال ضعيفان، پيامبر صلي الله عليه و آلهمرا به اين چيزها امر كرده است».

بعد امام عليه السلام خطبه جمعه را خواند و نماز جمعه را نماز عيدش قرار داد، بعد با فرزند و شيعيانش به منزل امام حسين عليه السلامبرگشت كه غذا آماده كرده بودند و آن شيعيان نيازمند و بى نياز با هداياى او به طرف خانواده خود برگشتند.

به اميد روزى كه همه مسلمانان بويژه مردم مسلمان ايران روز عيد غدير را بزرگترين عيد خود قرار داده و اين روزه آنطور كه بايسته و شايسته آن است، گرامى بدارند.

محمود شريفى
بيست و دوّم ارديبهشت ماه 1385

نمایش منبع

فصل اوّل

جايگاه عيد غدير درمكتب

عيد خلافت وولايـت

1 رَوى زيادُ بْنِ مُحَمَّدٍ قالَ: دَخَلتُ عَلى اَبِـى عَبْـدِاللّه ِ عليه السلام فَقُلْتُ: لِلْمُسْلِمينَ عيدٌ غَيْرَ يَوْمِ الْجُـمُـعَةِ وَالْفِـطْرِ وَالاَْضْحى؟ قالَ: نَعَمْ، اَلْيَوْمُ الَّذى نَصَبَ فيهِ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آلهاَميرَالْمُؤْمِنينَ عليه السلام.

زياد بن محمد گويد: بر امام صادق عليه السلام وارد شدم و گفتم: آيا مسلمانان عيدى غير از عيد قربان و عيد فطر و جمعه دارند؟ امام عليه السلامفرمود: آرى، روزى كه رسول خدا صلي الله عليه و آلهاميرمؤمنان عليه السلامرا (به خلافت و ولايت) منصوب كرد.

نمایش منبع

برترين عيد امّت

2 قـالَ رَسُـولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله: يَوْمُ غَديرِخُمٍّ اَفْضَلُ اَعْيادِاُمَّتِى وَهُوَالْيَوْمُ الَّذى اَمَرَنِىَ اللّه ُ تَعالى ذِكْرَهُ فيهِ بِنَصْبِ اَخى عَلىِّ بْنِ اَبِى طالِبٍ عَلَما لاُِمَّتِى، يَهْتَدُونَ بِهِ مِنْ بَعْدِى وَ هُوَ الْيَوْمُ الَّذى اَكْمَلَ اللّه ُ فيهِ الدّينَ وَأَتَمَّ عَلَى اُمَّتِى فيهِ النِّعْمَةَ وَرَضِىَ لَهُمُ الاِْسْلامَ دينا.

رسول خدا صلي الله عليه و آلهفرمود: روز غدير خم برترين عيدهاى امّت من است و آن روزى است كه خداوند بزرگ دستور داد؛ آن روز برادرم على بن ابى طالب را به عنوان پرچمدار (و فرمانده) امّتم منصوب كنم، تا بعد از من مردم توسط او هدايت شوند، و آن روزى است كه خداوند در آن روز دين را تكميل و نعمت را بر امّت من تمام كرد و اسلام را به عنوان دين براى آنان پسنديد.

نمایش منبع

عيد بزرگ خدا

3 عَـنِ الصَّـادِقِ عليه السلام قـالَ: هُـوَ عيـدُاللّه ِ الاَْكْبَرُ،وَ ما بَعَثَ اللّه ُ نَبِيّـا اِلاّ وَ تَعَيَّدَ فِى هذَا الْيَومِ وَ عَرَفَ حُرْمَتَهُ وَ اِسْمُهُ فِى السَّماءِ يَوْمُ الْعَهْدِ الْمَعْـهُودِ وَ فِى الاَْرْضِ يَوْمُ الْميثاقِ الْمأخُوذِ وَ الْجَمْعِ الْمَشْـهُودِ.

امام صادق عليه السلام فرمود: روز غدير خم عيد بزرگ خداست، خدا پيامبرى مبعوث نكرده، مگر اينكه اين روز را عيد گرفته و عظمت آن را شناخته و نام اين روز در آسمان، روز عهد و پيمان و در زمين، روز پيمان محكم و حضور همگانى است.

نمایش منبع

عيد ولايت

4 قيـلَ لاَِبِـى عَبْـدِاللّه ِ عليه السلام: لِلْمُؤمِنين مِنَ الاَْعْيادِ غَيْرُ الْعيدَيْنِ وَ الْجُمُعَةِ؟ قالَ: نَعَمْ لَهُمْ ما هُوَ اَعْظَمُ مِنْ هذا، يَوْمٌ اُقيمَ اَميرُالْمُؤْمِنينَ عليه السلامفَعَقَدَ لَهُ رَسُولُ اللّه ِ الْوِلايَةَ فِى اَعْناقِ الرِّجالِ وَالنِّساءِ بِغَديرِخُمٍّ.

به امام صادق عليه السلام گفته شد: آيا مؤمنان غير از عيد فطر و قربان و جمعه عيد ديگرى دارند؟ فرمود: آرى، آنان عيد بزرگتر از اينها هم دارند و آن روزى است كه اميرالمؤمنين عليه السلام در غدير خم بالا برده شد و رسول خدا مسأله ولايت را بر گردن زنان و مردان قرار داد.

نمایش منبع

روز تجديد بيعت

5 عَنْ عَمّـارِ بْنِ حَريزٍ قالَ : دَخَلْتُ عَلى اَبىِ عَبْدِاللّه ِ عليه السلامفِى يَوْمِ الثّامِنِ عَشْـرٍ مِـنْ ذِى الْحَجَّـةِ فَوَجَـدْتُهُ صائِـما فَقـالَ لى: هذا يَوْمٌ عَظيمٌ عَظَّمَ اللّه ُ حُرْمَتَهُ عَلَى الْمُؤمِنينَ وَ أَكْمَلَ لَهُمْ فيهِ الدّينَ وَ تَمَّمَ عَلَيْهِمُ النِّعْمَةَ وَ جَدَّدَ لَهُمْ ما أَخَذَ عَلَيْهِمْ مِنَ الْعَهْدِ وَالْميثاقِ.

عمار بن حريز گويد: روز هجدهم ماه ذيحجه خدمت امام صادق عليه السلامرسيدم و آن حضرت را روزه يافتم. امام به من فرمود: امروز، روز بزرگى است، خداوند به آن عظمت داده و آن روز دين مؤمنان را كامل ساخت و نعمت را بر آنان تمام نمود و عهد و پيمان قبلى را تجديد كرد.

نمایش منبع

عيد آسمانى

6 قالَ الرِّضـا عليه السلام: حَدَّثَنِى اَبِى، عَنْ اَبيهِ عليهماالسلام قالَ: إنَّ يَوْمَ الْغَديرِ فِى السَّماءِاَشْهَرُ مِنْهُ فِى الاَْرْضِ.

امام رضا عليه السلام فرمود: پدرم به نقل از پدرش (امام صادق عليه السلام) نقل كرد كه فرمود: روز غدير در آسمان مشهورتر از زمين است.

نمایش منبع

عيـد بى‏نظيـر

7 قـالَ عَـلىٌّ عليه السلام: إنَّ هذا يَوْمٌ عَظيمُ الشَّأْنِ، فيهِ وَقَعَ الْفَرَجُ، وَ رُفِعَتِ الدُّرَجُ وَ وُضِحَتِ الْحُجَجُ وَ هُوَ يَوْمُ الاْيضاحِ وَالاِْفْصاحِ مِنَ الْمَقامِ الصُّراحِ، وَ يَوْمُ كَمالِ الدّينِ وَ يَوْمُ الْعَهْدِ الْمَعْهُودِ…

على عليه السلام فرمود: امروز (عيد غدير) روز بس بزرگى است. در اين روز گشايش رسيده و منزلت (كسانى كه شايسته آن بودند) بلندى گرفت و برهان هاى خدا روشن شد و از مقام پاك با صراحت سخن گفته شد و امروز روز كامل شدن دين و روز عهد و پيمان است.

نمایش منبع

عيد پربركت

8 عَنِ الصّادِقِ عليه السلام: وَاللّه ِ لَو عَرَفَ النّاسُ فَضْلَ هذَا الْيَوْمِ بِحَقيقَتِهِ لَصافَحَتْهُمُ الْمَلائِكَةُ فِى كُلِّ يَوْمٍ عَشْرَ مَرّاتٍ... وَ مَا اَعْطَى اللّه ُ لِمَنْ عَرَفَهُ ما لايُحْصى بِعَدَدٍ.

امام صادق عليه السلام فرمود: به خدا قسم اگر مردم فضيلت واقعى «روز غدير» را مى شناختند، فرشتگان روزى ده بار با آنان مصافحه مى كردند وبخششهاى خدا به كسى كه آن روز را شناخته، قابل شمارش نيست.

نمایش منبع

عيـد فـروزان

9 قـالَ اَبُـو عَبْـدِاللّه ِ عليه السلام: ... وَ يَوْمُ غَديرِ بَيْنَ الْفِطْرِ وَالاَْضْحى وَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ كَالْقَمَرِ بَيْنَ الْكَواكِبِ.

امام صادق عليه السلام فرمود: ... روز غدير خم در ميان روزهاى عيد فطر و قربان و جمعه همانند ماه در ميان ستارگان است.

نمایش منبع

يكـى از چهار عيـد الـهى

10 قـالَ اَبُو عَبْدِاللّه عليه السلام: اِذا كانَ يَوْمُ الْقِيامَةِ زَفَّتْ اَرْبَعَةُ اَيّامٍ اِلَى اللّه ِ عز و جل كَما تَزِفُّ الْعَـرُوسُ اِلى خِـدْرِهـا: يَوْمَ الْفِطْرِ وَ يَوْمَ الاَْضْحى وَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَ يَـوْمَ غَـديرِ خُـمٍّ.

امام صادق عليه السلام فرمود: هنگامى كه روز قيامت برپا شود چهار روز بسرعت بسوى خدا مى شتابند همانطور كه عروس به حجله اش بسرعت مى رود: روز عيد فطر و قربان و جمعه و روز غديرخم.

نمایش منبع

فصل دوّم

شايسته‏ها وبايسته‏هاى غدير

روز پيام وولايت

11 قـالَ رَسُـولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله: يا مَعْشَرَالْمُسْلِمينَ لِيُبَلِّغِ الشّاهِدُ الْغَائِبَ، اُوصى مَنْ آمَنَ بِى وَ صَدَّقَنِى بِوِلايَةِ عَلىٍّ، اَلا اِنَّ وِلايَةَ عَلِىٍّ وِلايَتى وَ وِلايَتى وِلايَةَ رَبِّى، عَهْدا عَهِدَهُ اِلىَّ رَبِّى وَ أمَرَنِى أنْ أبَلِّغُكُمُوهُ.

رسول خدا صلي الله عليه و آله (در روز غدير) فرمود: اى مسلمانان! حاضران به غايبان برسانند: كسى را كه به من ايمان آورده و مرا تصديق كرده است، به ولايت على سفارش مى كنم، آگاه باشيد ولايت على، ولايت من است و ولايت من، ولايت خداى من است. اين عهد و پيمانى بود از طرف پروردگارم كه فرمانم داد تا به شما برسانم.

نمایش منبع

روز اطعام

12 قـالَ اَبُـو عَبـدِاللّه ِ عليه السلام: ... وَ اِنَّهُ الْيَوْمُ الَّذى اَقامَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آلهعَليّا عليه السلاملِلنّاسِ عَلَما وَ اَبانَ فيهِ فَضْلَهُ وَ وَصيَّهُ فَصامَ شُكْرا لِلّهِ عز و جل ذلِكَ الْيَوْمَ وَ اِنَّهُ لَيَوْمُ صِيامٍ وَ اِطْعامٍ وَ صِلَةِ الاِْخْوانِ وَ فيهِ مَرْضاةُ الرَّحْمنِ، وَ مَرْغَمَةُ الشَّيْطانِ.

امام صادق عليه السلام فرمود: عيد غدير، روزى است كه رسول خدا صلي الله عليه و آله على عليه السلامرا بعنوان پرچمدار براى مردم برافراشت و فضيلت او را در اين روز آشكار كرد و جانشين خود را معرفى كرد، بعد بعنوان سپاسگزارى از خداى بزرگ آن روزه را روزه گرفت و آن روز، روز روزه دارى و عبادت و طعام دادن و به ديدار برادران دينى رفتن است. آنروز روز كسب خشنودى خداى مهربان و به خاك ماليدن بينى شيطان است.

نمایش منبع

روز هديه

13 عَـنْ اَميـرِالْمُـؤْمِنيـنَ عليه السلامقـالَ: ...اِذا تَلاقَيْتُمْ فَتُصافِحُوا بِالتَّسْليمِ وَتَهابُوا النَّعْمَةَ فِى هذَا الْيَوْمِ، وَلِيُبَلِّغِ الْحاضِرُ الْغائِبَ، وَالشاهِدُ البايِنَ، وَلِيَعِدِ الْغَنِىُّ الْفَقيرَ وَالْقَوِىُّ عَلَى الضَّعيفِ اَمَرَنِى رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله

اميرالمؤمنين عليه السلام (در خطبه روز عيد غدير) فـرمـود: وقتى كه به همديگر رسيديد همراه سلام، مصافحه كنيد، و در اين روز به يكديگر هديه بدهيد، اين سخنان را هر كه بود و شنيد، به آن كه نبود برساند، توانگر به سراغ مستمند برود، و قدرتمند به يارى ضعيف، پيامبر مرا به اين چيزها امر كرده است.

نمایش منبع

روز كفالت

14 عَـنْ اَميـرِالْمُـؤْمِنيـنَ عليه السلامقـالَ: ... فَكَيْفَ بِمَنْ تَكَفَّلَ عَدَدا مِنَ الْمُؤْمِنينَ وَالْمُؤْمِناتِ وَأَنَا ضَمينُهُ عَلَى اللّه ِ تَعَالى الاَْمانَ مِنَ الْكُفْرِ وَالْفَقْرِ

اميرالمؤمنان عليه السلام فرمود: ... چگونه خواهد بود حال كسى كه عهده دار هزينه زندگى تعدادى از مردان و زنان مؤمن (در روز غدير) باشد، در صورتى كه من پيش خدا ضامنم كه از كفر و تنگدستى در امان باشد.

نمایش منبع

روز سپاس و شادى

15 قالَ اَبُـو عَبْـدِاللّه ِ عليه السلام: ... هُوَيَوْمُ عِبادَةٍ وَصَلوةٍ وَشُكْرٍلِلّهِ وَحَمْدٍ لَهُ، وَسُرُورٍ لِما مَنَ اللّه ُ بِهِ عَلَيْكُمْ مِنْ وِلايَتِنا، وَاِنِّى اُحِبُّ لَكُمْ اَنْ تَصُومُوهُ.

امام صادق عليه السلام فرمود: عيد غدير، روزعبادت ونماز وسپاس وستايش خداست وروز سرور و شادى است به خاطر ولايت ما خاندان كه خدابر شما منت گذارد و من دوست دارم كه شما آن روز را روزه بگيريد.

نمایش منبع

روزنيكوكارى

16 عَـنْ الصّـادِقِ عليه السلام: ... وَلَدِرْهَمٌ فيهِ بِأَلْفِ دِرْهَمٍ لاِءخْوانِكَ الْعارِفينَ، فَأَفْضِـلْ عَلى اِخْوانِكَ فِى هَذا الْيَوْمِ وَ سُرْفيهِ كُلَّ مُـؤْمـنٍ وَ مُؤْمِنَةٍ.

از امام صادق عليه السلام نقل شده كه فرمود: يك درهم به برادران با ايمان و معرفت، دادن در روز عيد غدير برابر هزار درهم است، بنابراين در اين روز به برادرانت انفاق كن و هر مرد و زن مؤمن را شاد گردان.

نمایش منبع

روز سرور وشادى

17 قالَ اَبُو عَبْدِاللّه ِ عليه السلام: اِنَّهُ يَوْمُ عيدٍ وَ فَرَحٍ وَ سُرُورٍ وَ يَوْمُ صَوْمٍ شُكْرا لِلّهِ تَعالى.

امام صادق عليه السلام فرمود: عيد غدير، روز عيد و خوشى و شادى است و روز روزه دارى به عنوان سپاس نعمت الهى است.

نمایش منبع

روز تبريك وتهنيت

18 قـالَ عَلـىٌّ عليه السلام: عُودُوا رَحِمَكُمُ اللّه ُ بَعْدَ اِنْقِضاءِ مَجْمَعِكُمْ بِالتَّوْسِعَةِ عَلى عِيالِكُمْ، وَالبِرِّ بِاِخْوانِكُمْ وَالشُّكْرِ لِلّهِ عز و جل عَلَى ما مَنَحَكُمْ، وَاجْتَمِعُوا يَجْمَعِ اللّه ُ شَمْلَكُمْ، وَ تُبارُّوا يَصِلِ اللّه ُ اُلْفَتَكُمْ، وَ تُهانِؤا نِعمَةَ اللّه ِ كَما هَنَّا كُمُ اللّه ُ بِالثَّوابِ فيهِ عَلى أَضْعافِ الاَْعْيادِ قَبْلَهُ وَ بَعْدَهُ اِلاّ فِى مِثْلِهِ…

على عليه السلام فرمود: بعد از پايان گردهم آيى خود (در روز غدير) به خانه برگرديد، خدا بر شما رحمت فرستد. به خانواده خود گشايش و توسعه دهيد، به برادران خود نيكى كنيد، خداوند را بر اين نعمت كه شما را بخشيده است، سپاس گزاريد، متحد شويد تا خدا به شما وحدت بخشد، نيكويى كنيد تا خدا دوستيتان را پايدار كند، به همديگرنعمت خدا را تبريك بگوئيد، همانطوركه خداوند دراين روز با چندين برابر عيدهاى ديگر پاداش دادن به شما تبريك گفته، اين گونه پاداشها جز در روز عيد غدير نخواهد بود.

نمایش منبع

روز درود وبرائت

19 رَوَى الْحَسَنُ بْنُ راشِدٍ : عَنْ اَبِى عَبْدِاللّه ِ عليه السلام قالَ: قُلْتُ: جُعِلْتُ فِداكَ، لِلْمُسْلِمينَ عيدٌ غَيْرَالْعيدَين؟ قالَ: نَعَم، يا حَسَنُ! اَعْظَمُهُما وَ اَشْرَفُهُما، قالَ: قُلْتُ لَهُ: وَ أَىُّ يَوْمٍ هُوَ؟ قالَ: يَوْمٌ نُصِبَ اَميرُالْمُؤْمِنينَ عليه السلام فيهِ عَلَما لِلنّاسِ. قُلْتُ لَهُ: جُعِلْتُ فِداكَ وَما يَنْبَغِى لَنا اَنْ نَصْنَعَ فِيهِ؟ قالَ: تَصُومُهُ يا حَسَنُ وَ تَكْثُرُ الصَّلَوةَ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ فيهِ وَ تَتَبَّـرأ اِلَى اللّه ِ، مِمَّـنْ ظَلَمَهُمْ، فَاِنَّ الاَْنْبِياءَ كانَتْ تَأمُرُ الاَْوْصِياءَ بِالْيَوْمِ الَّذى كانَ يُقامُ فيهِ الْوَصِىُّ اَنْ يَتَّخِـذَ عيـدا.

حسن بن راشد گويد: به امام صادق عليه السلام گفتم: آيا مسلمانان بجز آن دو عيد، عيد ديگرى هم دارند؟ فرمود: بله، بزرگترين و بهترين عيد. گفتم: كدام روز است؟ فرمود: روزى كه اميرمؤمنان عليه السلام بعنوان پرچمدار مردم منصوب شد. گفتم: فدايت شوم در آن روز سزاوار است، چه كنيم؟ فرمود: روزه بگير و درود برمحمد وآل او بفرست و از ستمگران به آنان برائت بجوى، زيرا پيامبران به جانشينان دستور مى دادند كه روزى را كه جانشين انتخاب مى شود، عيد بگيرند.

نمایش منبع

عيد اوصياء

20 عَنْ اَبِى عَبْدِاللّه ِ عليه السلام قالَ: ... تَذْكُرُونَ اللّه َ عَزَّ ذِكْرُهُ فيهِ بِالصّيامِ وَالْعِبادَةِ وَالذِّكْرِ لُِمحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، فَاِنَّ رَسُولَ اللّه ِ صلي الله عليه و آلهاَوْصى اَميرَالْمُؤْمِنينَ اَنْ يَتَّخِذَ ذلِكَ الْيَوْمَ عيدا، وَ كَذلِكَ كانَتِ الاَْنْبِياءُ تَفْعَلُ، كانُوا يُوصُونَ أَوْصِيائَهُمْ بِذلِكَ فَيَتَّخِذُونَهُ عيدا.

امام صادق عليه السلام فرمود: در روز عيدِ غدير، خدا را با روزه و عبادت و ياد پيامبر و خاندان او يادآورى كنيد، زيرا رسول خدا به اميرالمؤمنين سفارش كرد كه آن روز را عيد بگيرد، همينطور پيامبران هم به جانشينان خود سفارش مى كردند كه آن روز را عيد بگيرند، آنان هم چنين مى كردند.

نمایش منبع

روز گشايش و درود

21 عَـنْ اَبـى عَبْـدِاللّه ِ عليه السلام قـالَ: وَالْعَمَلُ فيهِ يَعْدِلُ ثَمانينَ شَهْرا، وَ يَنْبغى اَنْ يَكْثُرَ فِيهِ ذِكْرَاللّه ِ عز و جل، وَالصّلَوةَ عَلَى النَّبِىِّ صلي الله عليه و آله، وَيُوَسِّعَ الرَّجُلُ فيهِ عَلَى عِيالِهِ.

امام صادق عليه السلام فرمود: ارزش عمل در آن روز (عيد غدير) برابر با هشتاد ماه است، و شايسته است آن روز ذكر خدا و درود بر پيامبر صلي الله عليه و آلهزياد شود، و مرد، بر خانواده خود توسعه دهد.

نمایش منبع

روز ديدار رهبرى

22 عَنْ مَوْلانا اَبىِ الْحَسَنِ عَلىِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عليه السلام قالَ لاَِبى اِسْحاقَ: وَ يَومَ الْغَديرٍ فيهِ اَقامَ النَّبىُّ صلي الله عليه و آله أَخاهُ عَلِيّا عَلَما لِلنّاسِ وَ اِماما مِنْ بَعْدِهِ، [قالَ] قُلْتُ: صَدَقْتَ جُعِلْتُ فِداكَ، لِذلِكَ قَصَدْتُ، اَشْهَدُ اَنَّكَ حُجَّةُ اللّه ِ عَلى خَلْقِهِ.

امام هادى عليه السلام به ابواسحاق فرمود: در روز غدير پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله برادرش على عليه السلام را بلند كرد و به عنوان پرچمدار (و فرمانده) مردم و پيشواى بعد از خودش معرفى كرد. ابواسحاق گفت: عرض كردم، فدايت شوم راست فرمودى. به خاطر همين به زيارت و ديدار شما آمدم، گواهى مى دهم كه تو حجت خدا بر مردم هستى.

نمایش منبع

روز تكبير

23 عَـنْ عَلىِّ بْنِ مُوسَى الرِّضا عليه السلام : مَنْ زارِ فيهِ مُؤْمِنا أَدْخَلَ اللّه ُ قَبْرَهُ سَبْعيِنَ نُورا وَ وَسَّعَ فى قَبْرِهِ وَ يَزُورُ قَبْرَهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ وَيُبَشِّرُونَهُ بِالْجَنَّةِ.

امام رضا عليه السلام فرمود: كسى كه در روز (غدير) مؤمنى را ديدار كند، خداوند هفتاد نور بر قبر او وارد مى كند و قبرش را توسعه مى دهد و هر روز هفتاد هزار فرشته قبر او را زيارت مى كنند و او را به بهشت بشارت مى دهند.

نمایش منبع

روز ديدار ونيكى

24 قـالَ الصّـادِقُ عليه السلام: يَنْبَغى لَكُمْ اَنْ تَتَقَرَّبُوا اِلَى اللّه ِ تَعالى بِالْبِرِّ وَالصَّوْمِ وَالصَّلَوةِ وَ صِلَةِ الرَّحِمِ وَ صِلَةِ الاِْخْوانِ، فَاِنَّ الاَْنْبِياءَ عَلَيْهِمُ السَّلامُ كانُوا اِذا اَقامُوا اَوْصِياءَهُمْ فَعَلُوا ذلكَ وَ اَمَرُوا بِهِ.

امام صادق عليه السلام فرمود: شايسته است با نيكى كردن به ديگران و روزه و نماز و بجاآوردن صله رحم و ديدار برادران ايمانى به خدا نزديك شويد، زيرا پيامبران زمانى كه جانشينان خود را نصب مى كردند، چنين مى كردند و به آن توصيه مى فرمودند.

نمایش منبع

نماز در مسجد غدير

25 عَنْ اَبىِ عَبْدِاللّه ِ عليه السلام قالَ: اِنَّهُ تَسْتَحِبُّ الصَّلوةُ فى مَسْجِدِ الْغَديرِ لاَِنَّ النَّبِىَّ صلي الله عليه و آلهاَقامَ فيهِ اَميرَالْمُؤْمِنينَ عليه السلام وَهُوَ مَوْضِعٌ اَظْهَرَاللّه ُ عز و جلفيهِ الْحَقَّ.

امام صادق عليه السلام فرمود: نماز خواندن در مسجد غدير مستحب است، چون پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله در آنجا اميرمؤمنان عليه السلامرا معرفى و منصوب كرد. و آنجايى است كه خداى بزرگ، حق را آشكار كرد.

نمایش منبع

نماز روز غدير

26 عَـنْ اَبـىِ عَبْـدِاللّهِ عليه السلام قـالَ: وَ مَنْ صَلّى فيهِ رَكْعَتَيْنِ اَىَّ وَقْتٍ شاءَ وَ اَفْضَلُهُ قُرْبَ الزَّوالِ وَ هِىَ السّاعَةُ الَّتى اُقيمَ فيها اَميرُالْمُؤْمِنينَ عليه السلامبِغَديرِ خُمٍّ عَلَما لِلنّاسِ و... كانَ كَمَنْ حَضَرَ ذلِكَ الْيَوْمَ…

امام صادق عليه السلام فرمود: كسى كه در روز عيد غدير هر ساعتى كه خواست، دو ركعت نماز بخواند و بهتر اينست كه نزديك ظهر باشد كه آن ساعتى است كه اميرالمؤمنين عليه السلامدر آن ساعت در غدير خم به امامت منصوب شد، (هر كه چنين كند) همانند كسى است كه در آن روز حضور پيدا كرده است…

نمایش منبع

روزه غدير

27 قـالَ الصّـادِقُ عليه السلام: صِيامُ يَوْمَ غَديرِ خُمٍّ يَعْدِلُ صِيامَ عُمْرِ الدُّنْيا لَوْ عاشَ اِنْسانٌ ثُمَّ صامَ ما عَمَرتِ الدُّنْيا لَكانَ لَهُ ثَوابُ ذلِكَ.

امام صادق عليه السلام فرمود: روزه روز غدير خم با روزه تمام عمر جهان برابر است. يعنى اگر انسانى هميشه زنده باشد و همه عمر را روزه بگيرد، ثواب او به اندازه ثواب روزه عيد غدير است.

نمایش منبع

روز تبريك وتبسّم

28 عَـنِ الرِّضـا عليه السلام قـالَ: ... وَهُوَ يَوْمُ التَهْنِئَةِ يُهَنِّئُ بَعْضُكُمْ بَعْضا، فَاِذا لَقِىَ الْمُؤْمِنُ أخاهُ يَقُولُ: «اَلْحَمْدُللّه ِ الَّذى جَعَلَنا مِنَ الْمُتَمَسِّكينَ بِوِلايَةِ أميرِالْمُؤْمِنينِ وَالاَْئِمَّةِ عليهم السلام» وَ هُوَ يَوْمُ التَّبَسُّمِ فى وُجُوهِ النّاسِ مِنْ اَهْلِ الاِْيمانِ…

امام رضا عليه السلام فرمود: عيد غدير روز تبريك و تهنيت است. هر يك به ديگرى تبريك بگويد، هر وقت مؤمنى برادرش را ملاقات كرد، چنين بگويد: «حمد و ستايش خدايى را كه به ما توفيق چنگ زدن به ولايت اميرمؤمنان و پيشوايان عليهم السلام عطا كرد» آرى عيد غدير روز لبخند زدن به چهره مردم با ايمان است…

نمایش منبع

فصل سوم

ولايـت در غـدير

پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله و ولايت على عليه‏السلام

29 عَـنْ اَبـىِ سَعيـدٍ قـالَ: لَمّا كانَ يَوْمُ غَديرِ خُمٍّ اَمَرَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آلهمُناديا فَنادى: اَلصَّلوةُ جامِعَةٌ، فَاَخَذَ بِيَدِ عَلِىٍّ عليه السلاموَ قالَ: اَللّهُمَّ مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِىٌّ مَوْلاهُ، اَللّهُمَّ والِ مَنْ والاهُ، وَعادِ مَنْ عاداهُ.

ابو سعيد گويد: در روز غدير خم رسول خدا صلي الله عليه و آله دستور داد: منادى ندا دهد كه: براى نماز جمع شويد. بعد دست على عليه السلامرا گرفت و بلند كرد و فرمود: خدايا كسى كه من مولاى اويم پس على هم مولاى اوست، خدايا دوست بدار كسى را كه على را دوست بدارد و دشمن بدار كسى را كه با على دشمنى كند.

نمایش منبع

زندگى پيامبرگونه

30 قـالَ رَسُـولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله: مَنْ يُريدُ اَنْ يَحْيى حَياتِى، وَ يَمُوتَ مَماتِى، وَ يَسْكُنَ جَنَّةَ الْخُلْدِ الَّتى وَعَدَنى رَبّى فَلْيَتَوَلِّ عَلِىَّ ابْنَ اَبِى طالِبٍ، عليه السلام فَاِنَّهُ لَنْ يُخْرِجَكُمْ مِنْ هُدىً، وَلَنْ يُدْخِلَكُمْ فى ضَلالَةٍ.

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: كسى كه مى خواهد زندگى ومرگش همانند من باشد و در بهشت جاودانه اى كه پروردگارم به من وعده كرده، ساكن شود، ولايت على بن ابى طالب عليه السلامرا انتخاب كند، زيرا او هرگز شما را از راه هدايت بيرون نبرده، به گمراهى نمى كشاند.

نمایش منبع

پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله و امامت على عليه‏السلام

31 عَنْ جابِرِ بْنِ عَبْدِاللّه ِ الاَْنْصارى قالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللّه ِ صلي الله عليه و آله يَقُولُ لِعَلىِّ بْنِ اَبى طالِبٍ عليه السلام: يا عَلىُّ! اَنْتَ اَخى وَوَصيّى وَ وارِثى وَخَليفَتى عَلى اُمَّتى فىحَيوتى وَ بَعْدَ وَفاتى مُحِبُّكَ مُحِبّى وَ مُبْغِضُكَ مُبْغِضِى وَعَدُوُّكَ عَدُوِّى.

جابربن عبداللّه انصارى مى گويد: از رسول خدا صلي الله عليه و آله شنيدم كه به على بن ابى طالب عليه السلامفـرمـود: اى على، تو برادر و وصى و وارث و جانشين من در ميان امت من در زمان حيات و بعد از مرگ منى. دوستدار تو دوستدار من و دشمن و كينه توز تو دشمن من است.

نمایش منبع

پايه‏هاى اسلام

32 عَنْ اَبِى جَعْفَرٍ عليه السلام قالَ: بُنِىَ الاِْسْلامُ عَلى خَمْسٍ: اَلصَّلوةِ والزَّكوةِ وَالصَّوْمِ وَالْحَجِّ وَالْوِلايَةِ وَلَمْ يُنادَ بِشَى_'feءٍ مانُودِىَ بِالْوِلايَةِ يَوْمَ الْغَديرِ.

امام باقر عليه السلام فرمود: اسلام بر پنج پايه استوار شده است: نماز، زكات، روزه، حجّ و ولايت و به هيچ چيز به اندازه آنچه در روز غدير به ولايت تأكيد شده، ندا نشده است.

نمایش منبع

ولايـت جاودانه

33 عَنْ اَبِى الْحَسَنِ عليه السلام قالَ: وِلايَةُ عَلِىٍّ عليه السلام مَكْتُوبَةٌ فى صُحُفِ جَميعِ الاَْنْبياءِ وَلَنْ يَبْعَثَ اللّه ُ رَسُولاً اِلاّ بِنُبُوَّةِ مُحَمَّدٍ وَوَصِيَّةِ عَلىٍّ عليه السلام.

امام كاظم عليه السلام فرمود: ولايت على عليه السلام در كتابهاى همه پيامبران ثبت شده است وهيچ پيامبرى مبعوث نشد، مگر با ميثاق نبوت محمد صلي الله عليه و آلهو امامت على عليه السلام.

نمایش منبع

ولايت وتوحيد

34 قـالَ رَسُـولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله: وِلايَةُ عَلِىِّ بْنِ اَبىطالِبٍ وِلايَةُ اللّه ِ وَ حُبُّهُ عِبادَةُ اللّه ِ وَاتِّباعُهُ فَرِيضَةُ اللّه ِ وَ اَوْلياؤُهُ اَوْلِياءُ اللّه ِ وَ اَعْداؤُهُ اَعْداءُ اللّه ِ وَ حَرْبُهُ حَرْبُ اللّه ِ وَ سِلْمُهُ سِلْمُ اللّه ِ . عز و جل

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: ولايت على بن ابيطالب عليه السلام ولايت خداست، دوست داشتن او عبادت خداست، پيروى كردن او واجب الهى است و دوستان او دوستان خدا و دشمنان او دشمنان خدايند، جنگ با او، جنگ با خدا و صلح با او، صلح با خداى متعال است.

نمایش منبع

روز ناله نوميدى شيطان

35 عَنْ جَعْفَرٍ، عَنْ اَبيهِ صلي الله عليه و آله قالَ: اِنَّ اِبْليسَ عَدُوُّاللّه ِ رَنَّ اَرْبَعَ رَنّاتٍ: يَوْمَ لُعِنَ، وَ يَوْمَ اُهْبِطَ اِلَى الاَْرْضِ، وَ يَوْمَ بُعِثَ النَّبِىُّ صلي الله عليه و آله وَ يَوْمَ الْغَديرِ.

امام باقر عليه السلام از پدر بزرگوارش امام صادق عليه السلامنقل كرد كه فرمـود: شيطان دشمن خدا چهار بار ناله كرد: روزى كه مورد لعن خدا واقع شد و روزى كه به زمين هُبوط كرد و روزى كه پيامبر اكرم صلي الله عليه و آلهمبعوث شد و روز عيد غدير.

نمایش منبع

ولايت علوى دِژ توحيد

36 عَـنِ النَّبـىِّ صلي الله عليه و آله: يَقُولُ اللّه ُ تَبارَكَ وَ تَعالى: وِلايَةُ عَلِىِّ بْنِ اَبى طالِبٍ حِصْنى، فَمَنْ دَخَلَ حِصْنى أَمِنَ مِنْ نارى.

پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمود: خداوند مى فرمايد: ولايت علىّ بن ابى طالب دژ محكم من است، پس هر كس داخل قلعه من گردد، از آتش دوزخم محفوظ خواهد بود.

نمایش منبع

جانشين پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله

37 قـالَ رَسُـولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله: يا عَلىُّ اَنَا مَدينَةُ الْعِلْمِ وَ اَنْتَ بابُها وَ لَنْ تُؤتَى الْمَدينَةَ اِلاّ مِنْ قِبَلِ الْباب... اَنْتَ اِمامُ اُمَّتى وَ خَليفَتى عَلَيْها بَعْدى، سَعَدَ مَنْ اَطاعَكَ وَ شَقِىَ مَنْ عَصاكَ، وَ رَبِحَ مَنْ تَوَلاّكَ وَ خَسِرَ مَنْ عاداكَ.

رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود: اى على من شهر علمم و تو درب آن هستى، به شهر جز از راه درب آن وارد نشوند. ... تو پيشواى امّت من و جانشين من در اين شهرى، كسى كه اطاعت تو كند سعادتمند است، و كسى كه تو را نافرمانى كند، بدبخت است، و دوستدار تو سود برده و دشمن تو زيان كرده است.

نمایش منبع

اســلام در سايه ولايت

38 قـالَ الصّـادِقُ عليه السلام: اَثافِىُّ الاِْسْلامِ ثَلاثَةٌ: الصَّلوةُ وَالزَّكوةُ وَالْوِلايَةُ، لاتَصِحُّ واحِدَةٌ مِنْهُنَّ اِلاّ بِصاحِبَتَيْها.

امام صادق عليه السلام فرمود: سنگهاى زيربناى اسلام سه چيز است: نماز، زكات و ولايت كه هيچ يك از آنها بدون ديگرى درست نمى شود.

نمایش منبع

ده هزار شاهد

39 قـالَ اَبُو عَبْدِ اللّه ِ عليه السلام: اَلْعَجَبُ يا حَفْصُ لِما لَقِىَ عَلىُّ بْنُ اَبىطالِبٍ!! اِنَّـهُ كانَ لَهُ عَشْـرَةَ الآفِ شاهِـدٍ لَمْ يَقْـدِرْ عَلى اَخْـذِ حَقّهِ وَالرَّجُـلُ يَأْخُذُ حَقَّـهُ بِشاهِـدَيْنِ.

امام صادق عليه السلام فرمود: اى حفص! شگفتا از آنچه على بن ابى طالب عليه السلام با آن مواجه شد! او با ده هزار شاهد وگواه (در روز غدير) نتوانست حق خود را بگيرد، در حالى كه شخص با دو شاهد حقّ خود را مى گيرد.

نمایش منبع

على عليه‏السلاممفسّر قرآن

40 عَنِ النَّبِىِّ صلي الله عليه و آله فى اِحْتِجاجِهِ يَوْمَ الْغَديرِ: علىٌّ تَفْسيرُ كِتابِ اللّه ِ، وَالدّاعى اِلَيْهِ، اَلا وَ اِنَّ الْحَلالَ وَالْحَرامَ اَكْثَرُ مِنْ أَنْ اُحْصيهِما وَ اُعَرِّفَهُما، فَآمُرُ بِالْحَلالِ وَ أَنْهى عَنِ الْحَرامِ فىمَقامٍ واحِدٍ، فَأُمِرْتُ أنْ آخُذَ الْبَيْعَةَ عَلَيْكُمْ وَالصَّفْقَةً مِنْكُمْ، بِقَبُولِ ما جِئْتُ بِهِ عَنِ اللّه ِ عز و جلفى عَلىٍّ اَميرِالْمُؤْمِنينَ وَالاَْئِمَّةَ مِنْ بَعْدِهِ، مَعاشِرَ النّاسِ تَدَبَّرُوا وَافْهَمُوا آياتَهُ، وَانْظُروا فِى مُحْكَماتِهِ وَ لا تَتَّبِعُوا مُتَشابِهَهُ، فَوَاللّه ِ لَنْ يُبَيِّـنَ لَكُـمْ زَواجِـرَهُ، وَ لايُـوضِعَ لَكُـمْ عَـنْ تَفْسيرِهِ اِلاّ الَّـذى اَنَا آخِـذٌ بِيَدِهِ.

پيامبراكرم صلي الله عليه و آله روز عيد غدير فرمود: على عليه السلام تفسير كتاب خدا، و دعوت كننده به سوى خداست، آگاه باشيد كه حلال و حرام بيش از آنست كه من معرفى و به آنها امر و نهى كنم و بشمارم. پس دستور داشتم كه از شما عهد و پيمان بگيرم كه آنچه را در مورد على اميرمؤمنان، و پيشوايان بعد او از طرف خداوند بزرگ آوردم، بپذيريد. اى مردم! انديشه كنيد و آيات الهى را بفهميد، در محكمات آن دقت كنيد و متشابهات آن را دنبال نكنيد. به خدا قسم هرگز كسى نداهاى قرآن را نمى تواند بيان كند و تفسير آن را روشن كند، جز آن كسى كه من دست او را گرفته ام (و او را معرفى كردم).

نمایش منبع