میزان الحکمه ج3

نگاهبانى

نگهبانى از پيامبر

اجل، بهترين نگهبان است

آزادى و آزادگى

همه مردم آزادند

آزاده هميشه آزاده است

خوى آزاد مرد

آنچه آزادگى مى آورد

به جا آوردن شرايط آزادگى

كشته شدن در راه آزادى

آزمندى

آزمندى، روزى را زياد نمى كند

تفسير آزمندى

ريشه آزمندى

عوامل باز دارنده آزمندى

آزمندى انسان نسبت به هر آنچهاز او باز دارند

آنچه آزمندى در آن شايسته است

پيشه

شغل و پيشه

حرام

دورى كردن از حرامها

دعوت عقل به دورى كردن از حرامها

حرام كردن زشت كارى ها و نا پاكى هاو بى نيازى به آنها

حرام خوارى

ثواب كسى كه توانايى ارتكاب حرامىرا داشته باشد و آن را انجام ندهد

حزب

حزب خدا

حزب شيطان

هر حزبى به آنچه نزد آنهاست،شـادمانند

دورانديشى

دور انديشى

عاقبت انديشى

دور انديشى و تصميم گيرى

اندوه

درمان اندوه

1 ـ دوستى خدا

2 ـ يقين نيكو

3 ـ تكيه بر تقدير

4 ـ خشنودى به قضاء الهى

5 ـ شناخت دنيا و تدبير هنگامروبرو شدن با آن

غم و شادى با هم هستند

گره هر اندوهى گشوده مى شودجز اندوه دوزخيان

علت شادى و اندوهى كه بهظاهر دليل ندارند

اندوه پسنديده

حسابرسى

تشويق به محاسبه نفس

به حساب خود برسيد پيش از آن كهبه حسابتان برسند

ضرورت محاسبه هر روز نفْس

سخت گيرى در محاسبه نفْس

چگونگى حسابرسى

ثمره محاسبه نفْس

نخستين چيزى كه از انسان دربارهآن سؤال مى شود

آنچه مورد بازخواست قرار نمى گيرد

آنچه مورد بازخواست قرار مى گيرد

آنچه حسابرسى روز رستاخيز راآسان مى سازد

گروههاى مردم در حسابرسى

حسابرسى سخت و شديد

كسانى كه آسان حسابرسى مى شوند

كسانى كه بدون حسابرسى بهبهشت مى روند

كسانى كه بدون حسابرسى به دوزخمى روند

سريعترين حسابرس

حسد

حسود

ناراحتى حسود از نعمتهاى خدا

حسود

هر صاحب نعمتى محسود است

در موقع احساس حسد چه بايد كرد؟

حسادت پسنديده

دريغ

آن كه بيش از همه افسوس خورد

نيكى

تأثير نيكى، پس از بدى

چند برابر شدن نيكيها

بهترين كارهاى نيك

خوشحال شدن از كار خوب

نيكى كردن

فضيلتِ نيكى كردن

نيكوكارى و محبّت

با احسان، دلها به دست آيد

خوبى كردن به كسى كه بدىكرده است

نيكوكار

خداوند با نيكوكاران است

تفسير نيكوكارى

هر كه نيكى كند به خود كرده است

ثمرات نيكوكارى در دنيانتيجه نيكوكارى مشركان

حافظه

آنچه حافظه را زياد مى كند

كينه توزى

كينه توز

كينه در دل مؤمن نمى پايد

آنچه كينه مى آورد

آنچه كينه را مى برد

تحقير

نهى از كوچك شمردن مردم

بر حذر داشتن از تحقير مؤمن

حقّ

حـقّ

حقّ، باطل را درهم مى كوبد

حقّ و عزّت

سنگينى حقّ

تحمّل كردن حقّ

لزوم حقّ گويى هر چند به زيان خود

گفتن حقّ در حال خشنودى و خشم

حقّ گويى در برابر پيشواى ستمگر

سخنى حقّ براى هدفى باطل

حقّ پذيرى

دريا دلى در پذيرش حقّ

روى گرداندن از حقّكسى كه حقّ سودش ندهد باطلزيانش رساند

حقوق

حقوق مردم نسبت به يكديگر

مقدّم داشتن حقوق مردم

مهمترين حقوق

حقوق برادران

حقوق مؤمنان بر يكديگر

كمترين حقّ مؤمن بر برادرش

لزوم حقّ شناسى متقابل

بر خود حقوق واجب نكنيد

احتكار

محتكر

آن كه چهل روز احتكار كند

حكمت

فضيلتِ حكمت

فضيلتِ حكيم

حكمت، گمشده مؤمن است

كارهايى كه برازنده حكيم نيست

كسى كه از حكمت بهره اى نمى برد

آثار حكمت

مراقبت از حكمت

حكمتهاى تازه و دلنشين

حكمت لقمان

سوگند خوردن

نهى از سوگند خوردنبه خداوند سبحان

پرهيز از سوگند دروغ

پيامدهاى سوگند دروغ

كسانى كه شكستن سوگندشان گناهو كفّاره ندارد

نحوه سوگند دادن ستمگر

كسى كه به دروغ بگويد:«خدا مى داند»

حلال

خوردنِ حلال

دشوارى به دست آوردن مال حلال

استفاده از مال مؤمن، جز با رضايتاو حلال نيست

بُردبارى

ستايش

حماقت

حمّام

نياز

بر آوردن نيازها

محبوبترين مردم نزد خدا مفيدترينآنها براى مردم است

گام برداشتن براى رفع حاجت مؤمن

برآوردن حاجت مؤمن

برآوردن حاجت مؤمن، برتراز حجّ است

كسى كه از برآوردن نياز برادرخود امتناع كند

كسى كه خود را از دسترس مؤمننيازمند دور نگه دارد

كسى كه برادر مؤمن خود را بپوشاند

شتاب در برآوردن نيازها

آداب حاجت خواهى

حاجت خواهى از نو كيسه

نيازمند شدن به بدان

احتياط

براى دين خود احتياط كن

چاره

زندگى

حيوانات

ثواب مهربانى با حيوانات

كيفر آزار دادن حيوانات

آنچه به هنگام ذبح[ حيوانات]شايسته است

به ناحقّ كشتن حيوانات

نهى از به جان هم انداختن حيوانات

شرم

فضيلت شرم

شرم سر آمد مكارم اخلاق است

پيامدهاى شرم

شرم و ايمان

شرم نكوهيده

حياى خردمندانه و حياى نابخردانه

نتيجه بى شرمى

آدم بى شرم از هيچ كارى ابا ندارد

شرم داشتن از خدا

حيا كردن از دو فرشته همراه آدمى

شرم حقيقى

اوج حيا

گوناگون

فرجام

ملاك كار، فرجام آن است

موجبات نيك فرجامى

موجبات بد فرجامى

موادّ مخدّر

مصرف مواد مخدر

خدمت كردن

خوارج

قاسطين ، ناكثين ، مارقين

ناكثين

مارقين

خبر دادن پيامبر صلى الله عليه و آله از دو حَكَم

احتجاج امام در موضوع دو حَكَم

خبر دادن امام از سرنوشت خوارج

علّت نامگذارى خوارج به حروريّه

كشته شدن عبد اللّه بن خَبّاب

نظر امام درباره قاتلان ابن خبّاب

پس از كشته شدن خوارج

نهى امام از كشتن خوارجبعد از ايشان

نهى از جنگيدن با خوارج در صورتىكه با فرمانرواى ستمگر مخالفت كنند

زيان كارى

آنان كه خود را به زيان افكنده اند

زيانكاران

زيان كارى در دنيا و آخرت

خشوع

مشاجره

سخنرانى

آغازگرى با «بسم اللّه الرحمن الرحيم»

حمد خدا گفتن و درود فرستادنبر رسول خدا

آشكار سخن گفتن

درستى در گفتار

اشاره در آن جا كه صراحت بدانروا نباشد

خطّ و خوشنويسى

اخلاص

فضيلت اخلاص

دشوارى اخلاص

كافى بودن كار اندك مخلصانه

فضيلت مخلص

اخلاص موسى عليه السلام

نقش اخلاص در پذيرفته شدن اعمال

اختلاف

مردم امّتى واحد بودند

تشويق به دور افكندن اختلاف

پيامدهاى اختلاف

اختلاف، كيفرى الهى است

معناى «اختلاف امت من رحمت است»

معناى «اختلاف اصحاب منرحمت است»

جانشينى

آفرينش

نخستين آفريده خداوند سبحان

آفرينش جهان

آفرينش آسمانها

هفت آسمان

آفرينش آسمانها و زمين درشش روز

آسمان دنيا

ستون آسمان

عرش و كرسى

عظمت آفرينشِ پنهان از ديد ما

خصوصيت عالم برين

عالَمها

زيبايى آفرينش

آفريدگار

دعوت عقل به دفع ضرر احتمالى

ناتوانى خردها از انكار خدا

هر پديده متّكى به غير، معلول است

دليل بر حدوث اجسام چيست؟

دليل نخست بر اثبات وجود خداشناخت فطرى (1)

دليل دوم بر اثبات وجود خداشناخت فطرى (2)

دليل سوم بر اثبات وجود خداقانون عليّت

دليل چهارم بر اثبات وجود خدا

تعيين حدّ و اندازه اشياء

تعليم انسانتنوع زبانها و رنگها

پوشاك ، سايه ها ، خانه ها

دليل پنجم بر اثبات وجود خدا

بر هم زدن تصميمها و در هم شكستن خواسته ها

طبيعت و نسبت دادن آفرينش به آن

اخلاق

بهترين چيز در ترازوى اعمال

شكوه و عظمت اخلاق پيامبر صلى الله عليه و آله

خوش خويى و كمال دين

تشويق به كسب مكارم اخلاق

معناى حُسن خلق

تفسير مكارم اخلاق

تشخيص خويها از يكديگر

همبستگى سجاياى اخلاقى

شراب

شراب، مادر زشت كاريها

نهى از نشستن بر سفره هاى شراب

علّت تحريم شراب

عاقبت شرابخوارى

نحوه رفتار با شراب خوار

چگونگى محشور شدن شراب خوار

تشويق به ترك شرابخوارى هرچندبه خاطر غير خدا

حرام بودن هر آنچه تأثير شرابداشته باشد

خمس

خُمس

گمنامى

فضيلت گمنامى و آثار آن

ترس

ترس [از خدا]

از خدا چنان بترس كه گويىاو را مى بينى

خدا ترسى به اندازه خدا شناسى است

مؤمن ميان دو ترس به سر مى برد

مؤمن در بيم و اميد به سر مى برد

نشانه هاى خدا ترس

تفسير ترس

ثمرات ترس

هركه از خدا بترسد، همه چيزاز او بترسد

نقش خدا ترسى در ايمنى

انواع ترس

بر حذر داشتن از ترسيدن از غير خدا

آن جا كه نبايد ترسيد

از مكر خدا نبايد ايمن بود

برحذر داشتن از گستاخى

رفتار مناسب در هنگام ترساز چيزى

گوناگون

خيانت

نهى از خيانت كردن، حتّىبه خيانتكار

تفسير خيانت و خائن

اوج خيانت

گوناگون

خوبى

آسانى و دشوارى كار خوب

مجمع خوبيها

عوامل رسيدن به خير دنيا و آخرت

تفسير خوبى

هرگاه خداوند خوبى بنده اى رابخواهد

هرگاه خداوند خوبى مردمىرا بخواهد

هرگاه خداوند خوبىِ خانواده اىرا بخواهد

تشويق به تعجيل در كارهاى خوب

معناى خوبى در موارد مختلف

بهترين مردمان

بهترين مؤمنان

بهترين كار

كار خوبِ اندك را نبايد كوچك شمرد

جز اينان خير نبينند

بهترين اخلاق

آن كه به خيرش اميدى نيست

ارزش راهنمايى كردن به كار خوب

طلب خير از خدا

خيّاطى

امام كاظم عليه ‏السلام:

إنَّ لِلّهِ عِبادا فِي الأرضِ يَسعَونَ في حَوائجِ النّاسِ هُمُ الآمِنونَ يَومَ القِيامَةِ؛

خداوند در زمين بندگانى دارد كه براى برآوردن نيازهاى مردم مى‏كوشند؛ اينان ايمنى يافتگان روز قيامت‏‌اند.

کافى: ج 2 ، ص 197

ادامــه »

:: دسته بندي احاديث بر اساس نام معصوم(ع) ::

ادامــه »

تــعــداد كــتــابــهــا : 111

تــعــداد احــاديــث : 45456

تــعــداد تــصــاویــر : 3838

تــعــداد حــدیــث روز : 685