تشويق به ايثار

الكافى ـ به نقل از اَبان بن تغلب ـ : [به امام صادق عليه السلام ]گفتم : مرا از حقّ مؤمن بر مؤمن ، آگاه فرما . فرمود : «ابان! اين موضوع را بگذار و از آن ، بگذر» . گفتم : نه ، فدايت شوم . و به ايشان ، اصرار ورزيدم. پس ، فرمود : «اى ابان! [از حقوق مؤمن بر مؤمن ، اين است كه ]دارايى ات را با او به دو نيم ، قسمت كنى» . سپس به من نگريست و چون حالت [اعجاب ]دست داده به مرا ديد ، فرمود : «اى ابان! مگر نمى دانى كه خداوند عزّ و جلّ از ايثارگران ، ياد كرده است؟». گفتم: چرا، فدايت شوم. فرمود: «هر گاه دارايى ات را با او قسمت كنى ، هنوز ايثار نكرده اى ؛ بلكه تو و او يكسانيد . وقتى ايثار مى كنى كه از نيم ديگر هم به او بدهى» .

الكافى ـ به نقل از ابو بصير ـ : به امام [باقر يا صادق عليهما السلام ]گفتم : كدام صدقه برتر است؟ فرمود: «دِهِش بينوا. اين سخن خداى عزّ و جلّ را نشنيده اى كه : «و [ديگران را ]بر خويشتن ، مقدّم مى دارند ، هرچند خودشان نيازمند باشند» . آيا در اين جا مازادى مى بينى؟ » .

الكافى ـ به نقل از جميل بن درّاج ـ : امام صادق عليه السلام فرمود : «بهترينِ شما سخاوتمندان شمايند و بدترينتان ، بخيلانتان . از خلوص ايمان است : نيكى كردن به برادران و كوشش براى رفع حوايج آنان . خداوند مهربان ، نيكى كننده به برادران را دوست مى دارد و اين كار ، مايه طرد و خوارى شيطان ، دورى از آتش و ورود به بهشت است . اى جميل! اين را به آگاهى ياران برجسته ات نيز برسان» . گفتم : فدايت شوم! بزرگان از يارانم كيان اند؟ فرمود : «آنان اند كه در سختى و آسايش ، به برادران ، نيكى و كمك مى كنند» . سپس فرمود : «اى جميل! بدان كه اين كار ، براى افراد توانگر ، آسان است ؛ امّا خداوند عزّ و جلّ در اين زمينه ، آن را كه مالِ اندك دارد [و در عين حال ، همان را ايثار مى كند] ، ستوده و در كتاب خود ، فرموده است : «و [ديگران را ]بر خويشتن ، مقدّم مى دارند ، هرچند خودشان نيازمند باشند ، و آنها كه از خسّت نفس خويش مصون بمانند ، آنان ، همان رستگاران اند»».

امام صادق عليه السلام :نيكى كردن ، به دِهِش بسيار نيست ؛ چه آن كه خداوند عزّ و جلّ در كتاب خويش مى فرمايد : «و [ديگران را] بر خويشتن ، مقدّم مى دارند ، هرچند خودشان نيازمند باشند» . سپس مى فرمايد : «و آنها كه از خسّت نفس خويش ، مصون بمانند ، آنان ، همان رستگاران اند» . كسى كه خداوند عزّ و جلّ اين نكته را به او بشناسانَد ، محبوب اوست و هر كس كه خداوند تبارك و تعالى دوستش بدارد ، در روز قيامت ، مزد و پاداش او را بى حساب و كامل مى دهد.

امام على عليه السلام :كسى كه ايثار كند ، سزامند نام بردارى به فضيلت است.

امام على عليه السلام :ايثار كردن ، يك فضيلت است و انحصار طلبى ، يك رذيلت.

امام على عليه السلام :در هـنگامـى كه قـدرت دارى ، با گذشت بـاش ، و در گـاهِ تنگ دستى ات بخشنده ، و در وقت نيازمندى ات ، ايثارگر باش تا فضل تو كامل گردد.

امام على عليه السلام :بهترينِ مردم ، كسى است كـه در تنگ دستى اش ايثارگر و شكيبا باشد.

امام على عليه السلام :كسى كه ايثار كند ، در مروّت به اوج رسيده است.

امام على عليه السلام :اخلاق خود را رام خوبى ها و كمالات كنيد و آنها را به سوى خصلت هاى والا بكشانيد . خويشتن را به بردبارى عادت دهيد و در آنچه بخل مى ورزيد ، با شكيبايى ايثار كنيد.

مستدرك الوسائل :روايت شده است كه روزى امير مؤمنان ، گروهى را ديد . پرسيد : «شما كيستيد؟» . گفتند : ما جماعتى اهل توكّل هستيم . فرمود : «توكّلتان ، شما را به چه رسانيده است؟» . گفتند : هر گاه چيزى بيابيم ، مى خوريم ، و اگر نيابيم ، صبر مى كنيم. فرمود : «سگ هاى ما هم همين كار را مى كنند!» . گفتند : پس چه كنيم ، اى امير مؤمنان؟ فرمود : «كارى كه ما مى كنيم : هر گاه نداشته باشيم ، شكر مى كنيم و هر گاه به دست آوريم ، ايثار مى كنيم».

الرسالة القشيريّة :شقيق بلخى از امام صادق عليه السلام از فتوّت پرسيد . فرمود : «تو [خود، ]چه مى گويى؟» . شقيق گفت : اگر به ما عطا شود ، شكر مى گزاريم و اگر از ما دريغ گردد ، شكيبايى مى ورزيم. امام صادق عليه السلام فرمود : «سگ هاى مدينه نيز چنين مى كنند!» . شقيق گفت : اى پسر دختر پيامبر خدا! به نظر شما فتوّت چيست؟ فرمود : «اگر به ما عطا شود ، ايثار مى كنيم و اگر از ما دريغ گردد ، شكر مى گزاريم» .

الكافى ـ به نقل از على بن سويد ـ : به امام كاظم عليه السلام گفتم : به من سفارشى كن. فرمود : «تو را به تقواى الهى سفارش مى كنم» . آن گاه سكوت كرد . من از تنگ دستى خود ، نزد او شِكوه كردم و گفتم : به خدا سوگند ، برهنه ام و برهنگى ام به جايى رسيده كه فلانى ، دو جامه خويش را از تَنَش درآورد و به من پوشاند! فرمود : «روزه بگير و صدقه بده» . گفتم : از آنچه برادرانم به من عطا مى كنند ، هرچند اندك ، صدقه بدهم؟ فرمود : «آنچه را كه خداوند ، روزى تو مى كند ، صدقه بده ، هرچند ايثار كنى [و خودت به آن ، محتاج باشى]» .

امام عسكرى عليه السلام ـ چنان كه در تفسير منسوب به ايشان آمده است ـ فرمود : شيعيان على عليه السلام ، آن كسانى اند كه برادرانشان را بر خودشان مقدّم مى دارند ، هرچند در خود آنها نيازى ضرورى باشد.